Jump to content

გაცნობებთ რომ გიფები ედიტორიდან ისევ მუუშააოობს :fofo:

Season 9 Yes GIF by Friends

×
×
  • Create New...

ქართული ენის ჟღერადობა


Recommended Posts

  • ფორუმელი
Posted (შესწორებული)
როდესმე დაფიქრებულხარ როგორი ჟღერადობა აქვს ქართულ ენას? არის თუარა ქართული ლამაზი მხოლოდ ჩვენთვის თუ ის ობიექტურად ულამაზესია?
მე დაგარწმუნებთ რომქ ართული ენა არის ყვეალაზე დიდი საუნჯე რაც გაგვაჩნია და ის საკაცობრიო საგანძურია.
რა შეიძლება იყოს ქართული ენის ჟღერადობის ობიექტური საზომი ინსტრუმნტი?
ენის ჟღერადობის კრიტერიუმია მუსიკალურობა, ანუ ტონალურობა უნდა იყოს ჰარმონიული, ქართულ ენას მშვიდი ტონალურობა აქვს, ამიტომაც ის შეიძლება ჩაითვალოს ერთ ერთ ყველაზე ლამაზ ენად მსოფლიოში.
მუსიკალურობის კრიტერიუმებია:
1.თანხმოვანთა და ხმოვანთა პროპორციული განაწილება ისე რომ სიტყვები მოკლე მარცვლებისგან შედგებოდეს
2.არაკეთილხმოვანი თანხმოვნების (ჯ,ძ, ხ, წ, ჭ) შერბილება კეთილხმოვანი თანხმოვნებით და ხმოვნებით
3. ენაში არ უნდა ჭარბობდეს არც ხმოვნები არც თანხმოვნები
4. ენას არ უნდა ქონდეს რომელიმე ხმოვნის გამოკვეთილი ჟღერადობა (პაკისტანურ ენაში სულ ისმის კ, კან, კუნ, კლ, კულ, ებრაულში ხ და ა.შ.)
5. ენას არ უნდა ქონდეს აპრიორულად განსაზღვრული ტონალობა.
ქართული ენის მუსიკალურობის მტკიცებულება ხალხური მუსიკაა, რომელიც ჰარმონიულია და ჟღერადია ნებისმიერ მსმენელისთვის. (გადადით ლინკზე)
უსიკა თავად ენაში დევს, იმიტომ რომ მას არ აქვს გადაჭარბებული თანხმოვანთა ან ხმოვანთა გამოყენება.
ჩინურ ენაში გადაჭარბებულად მონაწილეობს ხმოვანთა ბგერები რაც თანხმოვანთა მჭეხარებას ვნებს, სწორედ ამიტომ იაპონურ ენა უფრო კეთილხმოვანია რადგან თანხმოვანთა ჟღერადობა გამოკვეთილია, მაგრამ ქართული ენისგან განსვავებით იაპონურ ენას ისევე როგორც ჩინურს და თუნდაც სომხურს აპრიორულად განსაზღვრული ჟღერადობის ფუძე აქვს.
იაპონურში არის აგრესიული მასკულინურობა (გადადით ლინკზე)
 აშკარაა რომ ენაში იგრძნობა ფეოდალური სუბორდინაცია და ბრძნაების გაცემის გამაძლიერებელი ჟღერადობა. დამთრგუნველ ჟღერადობის გამო იაპონური და სვანური ენის ტონალობა ძალიან გავს ერთმანეთს.
სომხურ ენაში აპრიორულადა განსაზღვრული ცხვირსასოვანი ჟღერადობაა. მსგავს ტონალობას ქართველები წუწუნის დროს მივმართავთ. ცხადია ამ კულტურულ ასპექტს სხვა ენა ვერ შენიშნავს, ქართველებში არმენოფობიის ერთ ერთის მიზეზი სწორედ ჟღერადობის კულტურული ეფექტია. სომხური ენა მუსიკალურობის გამო ქართულ სმენას ნდობისკენ არ განაწყობს. რა თქმა უნდა მსგავსი ფობია აბსოლუტურად ირაციონალურია, მაგრამ მიზეზი კულტურულ ეთნოცენტრიზმში კულტურულ რასიზმში უნდა იყოს, ანუ ჟღერადობის გამო უკვე ქართველს ექმენა უპირატესობის დაუსაბუთებელი შეგრძნება.
არ შეიძლება ქართული ენის და ებრაულის შედარებაც. ქართულ ენას მიუხედავად იმისა რომ ურთულესი ბგერები გვაქვს არსენალში ჭ, ხ, წ, ძ, ბგერებით შემდგარი სიტვები ცოტა გვაქვს, და თუ გვაქვს ყველა არაკეთილმხოვანი ბგერა დარბილებულია ხმოვნით ან კეთილმხოვანი თანხმოვნით, ებრაულ ენაში კი "ხ" ბგერის დარბილება არ გვხდება და ამიტომ კეთილმხოვანებაში მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ქართულს. (გადადით ლინკზე)
ჩვენი ენა კავკასიის რეგიონში ყველაზე დახვეწილია, იმიტომ რომ ლიტერატურულ აკადემიურ საუბარში ჩართული აქვს პაუზები და გრადაციული ტონალობები. ქართული ბგერები დაბალანსებულია თანხმოვანთა და ხმოვანთა პროპორციული განაწილებით, ერთ მარცვლიანი სიტყვები ცოტა გვაქვს, ამით სჯობს ყველა მეზობელ ენას რომელიც 5-6 თანხმობის გადაბმის შემდეგ მოდის ხმოვანი და ყოფს სიტყვას მარცვლებად, (იგივე პრობლემა აქვს მეგრულს და სვანურს). ენას არ აქვს აღმავალი და დაღმავალი ტონალობა ერთ ტაქტში ჟღერს, გაბსხვავებით მეგრულისგან.
კეთილხმოვანებით ქართული ენა მნიშვნელოვნად აღემატება თურქულ ენას, რომელიც უხეშ არაკეთილმოვან თანხმოვნებს არბილებს "Е" "Ю" ხმოვნებით რომელიც ამ მგერებს ფემინურ ჟღერადობას აძლევს, მაგრამ 'ჯ" და "ჩ" ღრმა სასოვანი ხმოვნების გამოყენება თურქულ ენას მუსიკალურ პროფილს ავიწროვებს და შეუძლებელს ხდის თურქულ ენაზე საოპერო ჟანრის მუსიკის გაჟღერებას.
ენის კეთილხმოვანების საუკეთესო კრიტერიუმია, როგორც ავღნიშნე მუსიკა, კერძოდ კი მუსიკის ყველაზე დახვეწილი ჟანრი ოპერა. ვერც ჩინურად, ვერც იაპონურად ვერც სომხურად და მით უმეტეს ჩრდ. კავკასიურად ოპერას ვერ ააჟღერებ, ქართული კი, როგორც გენებოს! ქართული ენა მუსიკალური ჟღერადობით დგას ისეთ კეთილხმოვან ენებს შორის, როგორიცაა ინგლისური, იტალიური, ფრანგული, რუსული და გერმანული (თუმცა გერმანულს აქვს უხეში მუსიკალურობა და სწორედ ამაზე წუწუნებდა ნიცშე რომელიც მუსიკის ენად მხოლოდ ფრანგულს განიხილავდა).
ქართული ენა ადაპტირებულია თანამედროვე მუსიკისთვის, რადგან ტონალობა განსაზღვრულია ემოციით და არა ენის სპეციფიკით. ვერც ერთ კავკასიურ ენაზე ვერ იმღერებ ლამაზ როკ, ბლიუზ მუსიკას, ქართულზე კი თავისუფლად, იმიტომ რომ ენა ბგერებზე და ნოტებზე ადაპტირებას მარტივად ახერხებს, რადგან აპრიორულად განსაზღვრული ტონალობა არ აქვს.
რაც შეეხება ენის ფლექსიბილურობას, ქართული ენა მსოფლიოში საუკეთესოა, ზემოთხსნებულ დიდი ენებიც კი გარკვეულ ტონალობებისთვის მოუმზადებელია! ასე მაგალითად ინგლისელს ძალიან უჭირს რუსულად მეტყველება რომელშიც თანხმოვნის დარბილება არა მხოლოდ ხმოვნით არამედ სპეციფიურად ჟერადი ნიშნით ახერხებს (мягкий знак), ხოლო რუსისთვის ქართულად მეტყველება მთელი სიცოცხლის დაუძლეველი გამოწვევაა. ქართულ ენას როგორც ავღნიშნე არ აქვს აპრიორულად განსაზღვრული ტონალობა და სავსეა ბგერათა გამოთქმის ყველა შესაძლო მარაგით. ამიტომაც ქართველი თავისუფლად იმეტყველებს ჩინურ და ინგლისურ, ფრანგულ, რუსულ, თუ გერმანულ ენაზე. სამეტყველო აპარატი ყველაზე მეტად პლასტიური და მორგებული პოლიგლოტური მეტყველების შესაძლებლობას.
ენის მუსიკალურობა არის საზოგადოების კულტურული კაპიტალის შედეგი, რაც უფრო დიდ სიმაღლეებს აღწევს ენობრივი ცივილიზაცია მით უფრო იხვეწება ენის ჟღერადობა, რადგან მის წინაშე დგება დახვეწილი არისტორკატიული მანერიზმის, მიმართვის აუცილებლობები. საზოგადოების განვითარება უცილობლად ავითარებს მუსიკას, სწორედ ეს უკანასკნელი კვეცავს, ან ცვლის ბგერებს რომ სიტყვები ჟღერადი გახდეს. კავკასია საქართველოს მუსიკის კაპიტალში მინუს უსასრულობით ჩამორჩება, ამიტომაც არც ერთი ენა მოდიფიცირებული მაღალი ტონალობის ნოტებისთვის არ არის.
საზოგადოება, რომელმაც განვითარებას ვერ მიაღწია მათი ენა სავსეა უხეში ბგერებითი და სინტაქსურ პუნქტუაციური ასტრუქტურალიზმით.
სწორედ ჩვენი ენის უნიკალურობა და განსაკუთრებული ჟღერადობა არის ქართული ტრაგედიის მტკიცებულება. ენის დახვეწილობის მიუხედავად და ქართული საზოგადოება ევროპაში გადაქცეულია ბოშებად, ხოლო საქართველო არაფერს აწარმოებს. ეს ოგზიმორონი პირდაპირ წინააღმდეგობაში მოდის ზოგად ენის და ცივილიზაციის განვითარების პრაქტიკასთან. ანუ ქართულ ენაზე უნდა მეტყველებდეს მაღალგანვითარებული ცივილიზაცია და არა ივანიშვილის სალობიე, იმიტომ რომ იქ სადაც ენის დახვეწილ სიმაღლეებს მიაღწიეს, უკლებლივ ყველა მსოფლიოს წამყვანი სახელმწიფოა! აშკარაა რომ საქართველოს შემთხვევაში ისტორიის ალოგიკურ განვითარებასთან გვაქვს საქმე, სავარაუდოდ ყველაფერი მონღოლებმა გააფუჭეს.
მხოლოდ ერთია გასათვალისწინებელი, ქართული ენა მხოლოდ თბილისურ აკადემიურ ენაშია ლამაზი და სწორედ მაშინ არ აქვს აპრიორულად განუსაზღვრული ჟღერადობა, თორემ იმერულ და კახურ აქცენტებს თუ დაუმატებ, რუსულიც საზიზღრად ჟღერს და ინგლისურიც.
ამიტომ ქართველებო, იმუშავეთ საკუთარ თავზე მოიშორეთ პროვინციური აქცენტი და ეზიარეთ აკადემიურ ქართულ ენას.
Edited by Moor

ამის წაკითხვა ნებაყოფლობითია, მაგრამ სავალდებულო!

Share on other sites

  • ფორუმელი
Posted (შესწორებული)

@Mepar

ლინკები მე გავასწორე. პირდაპირ ილინკება, რატო ართულებთ ხოლმე არ ვიცი. 

 

46 minutes წინ, Mepar said:

ქართული ენა მხოლოდ თბილისურ აკადემიურ ენაშია ლამაზი და სწორედ მაშინ არ აქვს აპრიორულად განუსაზღვრული ჟღერადობა, თორემ იმერულ და კახურ აქცენტებს თუ დაუმატებ, რუსულიც საზიზღრად ჟღერს და ინგლისურიც

არ გეწყინოს, მარა რამე ობიექტური კრიტეროუმები და წყაროები გვინდა თუნდაც კილოკავების შეფასებისას

Edited by Moor

 

 
Share on other sites

  • ფორუმელი
16 minutes წინ, Moor said:

არ გეწყინოს, მარა

ეგ აკადემიური არ არის

ამის წაკითხვა ნებაყოფლობითია, მაგრამ სავალდებულო!

Share on other sites

  • ფორუმელი

ქართული ენა კეთილჟღერადი ნამდვილად არაა სწორედ მაგ მჭახე თანხმოვნების გამო, ძალიან გავს სპარსულს, არც მარტივია სასწავლად  და საერთოდაც ზმნა გვაქვს ურთულესი, იაპონურის სწავლა უფრო მარტივია ვიდრე ქართულის...

ენის კონკრეტული შაბლონის გასტანდარტება  სოციალური ცხოვრების ბევრი ასპექტის გასტანდარტებას და შაბლონების გაუნვერსალურების გარეშე ვერ გამოვა და ვერ ვხვდები ავტორ რამე ახალ კავკასიურ დისტოპიას ხოდავ? მაინც საქმის კურსში რომ ვიყოთ ბიჭები!

საერთოდაც, რას გვერჩით იმერლებს? პირველი მილიარდერი ვაჩუქეთ ერს, იმერულ ხაჭაპურზე გაზრდილი პირველი მილიარდერი, ნუთუ ასე გიჭირთ თბილისურ ელიტას გვაპატიოთ  არაკოხტაპრუწული დოვლათი? 

იაპონური ენის ემოციური  ''მანერულობა'' და თავშეკავებულობა ბევრი ფაქტორითაა განპირობებული, ბუშიდო და ფეოდალიზმი ბოლო საუკუნეების პროდუქტია, სუფთა ადგილას ერთი ჰოპით არაფერი ისახება იბადება და იზრდება, ხელოვნური თავსმოხვეული სტანდარტები წარმოების პროცესში როცა თბილისური ელიტა მიხვდება წარმოების  და არა აზროვნების თუ მეტყველების სტანდარტიზაციის აუცილებლობას ... 

ვინც ფლობს კაპიტალს მის ენაზე მეტყველებთ ოხრავთ კვნესით და უხსნით სიყვარულებს საყვარლებს და  ღმერთს... საერთოდ ვერ ვხვდები ენის დაცვის ამ ჯვაროსნულ ლაშქრობებს, ქართული მკვდარი ენა არაა რატომ არ  უნდა რეფლექსირებდეს  ვითომ დროის ცვლილებებზე, ამ ქვეყანაში რადიკალურად გასნხვავებული სოციალური ტემპერამენტის ხალხი ვთანაცხოვრობთ რა თქმა უნდა ეს ყველაფერი ენაშიც აისახება, რატომ ტეხავს მრავალფეროვნება ვერ ვხვდები უბრალოდ...

 

 

Share on other sites

  • ფორუმელი

@Mepar

ხო, აკადემიურობაზე არც მქონია პრეტენზია, მარა აქ ზედმეტი იყო და წავშალე. 

მოკლედ, არ გეთანხმებით რომ მხოლოდ თბილისური ქართულია ლამაზი

 

 
Share on other sites

  • ფორუმელი
42 minutes წინ, Mepar said:

ამიტომ ქართველებო, იმუშავეთ საკუთარ თავზე მოიშორეთ პროვინციური აქცენტი და ეზიარეთ აკადემიურ ქართულ ენას

შენი სუბიექტური შეფასებაა, როგორც ქართველი მსმენელის, რომელსაც აქვს ცნობიერი დატვირვა თუ რატომ არ მოსწონს და ვერ იღებს დიალექტს და კილოკავს. მურის დავეთანხმები, რომ ამასთან დაკავშირებით საჭიროა სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოები, როგორც ქართველის ასევე უცხოელის შეფასებით. რა სმენით აღიქვამს უცხოელი ქარულ კუთხურს. 

*adminis nebiera

Share on other sites

  • ფორუმელი
ონლაინ, Moor said:

არ გეთანხმებით რომ მხოლოდ თბილისური ქართულია ლამაზი

ჩემი იმერული ტიტინი არ მოუსმენია ამას თორემ წავა თავს ჩამოიკიდებს უახლოესი ლეღვის ხეზე :lol:

 

 

 

Share on other sites

  • ფორუმელი
1 minute წინ, ნაკო said:

რა სმენით აღიქვამს უცხოელი ქარულ კუთხურს. 

არ მოწონთ, უცხოა. მჭახე. ბევრისგან მსმენია რომ ქართული უცნაურად ჟღერს. მე იგივე განცდა სპარსულის ან სომხურის მოსმენისას არ მიჩნდება, თურქულის მოსმენისას კი, რატომ შეიძლება ვივარაუდო, ზუსტი პასუხები არ მაქვს მაგრამ სომხური და სპარსული ძალიან შინაურულად ჟღერს ჩემთვის და კონტექსტის ემოციიდან გამომდინარე ყოველთვის ვხვდები რაზეა საუბარი ... 

 

 

Share on other sites

Please sign in to comment

You will be able to leave a comment after signing in



შესვლა
 Share